De laatste berichten

Er bestaat een vorm van eenzaamheid die nauwelijks zichtbaar is. Niet de eenzaamheid van mensen die niemand kennen, maar van mensen die jarenlang nodig zijn geweest. Mensen op wie geleund werd. Mensen die verantwoordelijkheid droegen toen anderen het niet konden. Mensen die doorgingen terwijl ze eigenlijk hadden moeten stilstaan, rouwen of zelf opgevangen hadden moeten worden. Deze eenzaamheid zit vaak verborgen achter kracht.

Gedrag veranderen klinkt aantrekkelijk in beleidsstukken, visiedocumenten en campagnes. In de praktijk begint verandering echter bijna altijd met ongemak. Mensen reageren zelden direct enthousiast op iets nieuws. Eerst komt de twijfel. Dan het gemopper. Soms openlijke weerstand. Vaak ook de stille variant: afwachten, negeren of denken dat het vanzelf weer overwaait.

Het gedachtengoed van Geluk Centraal is een uitnodiging om anders te kijken en anders te handelen. Om systemen te beoordelen op hun bijdrage aan het menselijk welzijn. En precies daar zit mijn motivatie voor mijn deelname aan deze club. Ik richt me daarbij op zorg in de samenleving, zorg voor mensen met intensieve zorgvragen. Hoe we met hen samenleven, of zij zich gezien, beschermd en verbonden voelen. Hoe vrij voelt men zich? Ik stel dit ter discussie in mijn essay: ‘Schitterend grijs verlangen’ dat ik schreef over zorg voor mensen met dementie.

Het recente onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) bevestigt wat veel Nederlanders al jaren ervaren: de economische verschillen tussen huishoudens nemen toe en het belastingstelsel corrigeert die verschillen onvoldoende. Sterker nog, het systeem vergroot de ongelijkheid soms zelfs. Vooral huishoudens met grote vermogens en hoge inkomens beschikken over mogelijkheden om belastingdruk te beperken, terwijl werkenden en middeninkomens relatief zwaar worden belast. Volgens het CPB komt daardoor niet alleen de koopkracht onder druk te staan, maar ook de kansengelijkheid en de brede welvaart.

In een tijd waarin vrijheid onder druk staat, groeit het belang van menselijke verbondenheid. Misschien ligt daarin wel de essentie van Bevrijdingsdag anno nu. Het besef dat vrijheid pas duurzaam bestaat wanneer mensen zich gezien, beschermd en verbonden voelen. Vooruitdenker en mede-initiatiefnemer Wim Heerke Spronk schreef hier vandaag een artikel over. Op de valreep neem ik de vrijheid om ook iets te schrijven, voor Geluk Centraal.

Vrijheid lijkt in Nederland vanzelfsprekend, maar in werkelijkheid staat zij steeds vaker onder druk. Niet alleen door geopolitieke spanningen en internationale machtsverschuivingen, maar ook door groeiende onzekerheid in het dagelijks leven. Wanneer wonen onbereikbaar wordt, werk minder zekerheid biedt en vertrouwen in systemen afneemt, raakt dat niet alleen onze economie, maar ook ons gevoel van vrijheid, verbondenheid en welzijn.