De laatste berichten

In Nederland voltrekt zich een stille crisis. Geen crisis die het nieuws haalt, geen crisis die talkshows domineert, en geen crisis waarbij politici zich, op een enkele aarzelende uitzondering na, publiekelijk uitspreken. Het betreft de groeiende groep mensen met Post Acuut Infectieus Syndroom (PAIS): een verzamelnaam voor ziektebeelden die na een infectie ontstaan en het leven van patiënten langdurig, vaak blijvend, ontwrichten. Longcovid, ME/CVS, Q-koortsvermoeidheidssyndroom en chronische Lyme behoren tot hetzelfde spectrum van ontregeling, uitputting en invaliderende klachten.

Wim-Heerke Spronk is een vooruitdenker die de fundamenten durft te bevragen. Een ervaren marketingstrateeg en bestuurder die techniek, filosofie en menselijkheid moeiteloos verbindt. Als dienend leider richt hij zich niet op macht, maar op betekenis: systemen verbeteren zodat mensen kunnen floreren. Zijn denken is uitgesproken normatief, met rechtvaardigheid en bestaanszekerheid als vanzelfsprekende kernwaarden. Tegelijk is hij een systemisch denker pur sang, iemand die de samenhang der dingen ziet, van stikstof tot woningbouw, van ongelijkheid tot geluk. In een tijd waarin veel debatten verzanden in symptoombestrijding, schuift Spronk een ander kompas naar voren: welzijn centraal, en de moed om systemen opnieuw te ontwerpen.

Zolang de sfeer goed is en het doel gedeeld, lijkt samenwerking vanzelf te gaan. Mensen vullen elkaar aan, vertrouwen groeit en successen worden gezamenlijk gevierd. Maar staat er een bonus, een promotie of prestige op het spel, en het toneel verandert. De harmonie brokkelt af, collega’s worden concurrenten, en het gemeenschappelijke ‘wij’ verandert in een defensief ‘ik’.

“We hebben recht op een gezond leven”, zoals collega vooruitdenker Wim-Heerke Spronk onlangs schreef op LinkedIn. Ik heb Ernährung, Meine Quintessenz gelezen, van prof. dr. Andreas Michalsen. Dat gaat over de essentie van gezonde voeding. Hippocrates zei al:  “Laat uw voedsel uw medicijn zijn en uw medicijn uw voedsel”. Gezond leven begint bij gezond eten. En gezond eten begint met kennis.

De afgelopen week werd opnieuw zichtbaar hoe onhoudbaar ons sociale stelsel is. De overheid vordert bij maar liefst 660.000 Nederlanders grote bedragen terug omdat zij te veel toeslagen zouden hebben ontvangen. Wat volgt, is voor velen dezelfde nachtmerrie: stress, schulden en uitzichtloze situaties. Het toont aan hoe diep het systeem vastloopt. Een bureaucratisch bouwwerk waarin we jaarlijks 200 miljard euro rondpompen via toeslagen, subsidies, aftrekposten en controles. Een stelsel dat zo complex is geworden dat zelfs de Belastingdienst het niet meer overziet. En terwijl burgers verdrinken in formulieren en terugvorderingen, groeit de kloof tussen beleid en werkelijkheid.

Nog vier dagen, dan mogen we weer stemmen. We vullen hokjes in, debatteren aan keukentafels en hopen op verandering. Maar diep van binnen weten we: de kans is groot dat we straks hetzelfde doen als twee jaar geleden. We stemmen zoals we altijd hebben gestemd, op de partijen die we kennen, in het systeem dat we kennen. En dus krijgen we wat we altijd kregen.