Zoekresultaten: armoede

Toen ik afgelopen week het artikel ‘Met het basisinkomen los je armoede nog niet op’ van Tim ‘S Jongers in De Correspondent las, herkende ik veel. Ook ik zie dat een basisinkomen in een land als Nederland mensen niet zomaar uit het armoedemoeras trekt. Armoede is hier zelden alleen een kwestie van te weinig euro’s per maand, maar vooral een optelsom van problemen: gezondheid, schulden, wonen, laaggeletterdheid, gebrek aan netwerk, stress, wantrouwen. Geld is dan eerder één probleem tussen de andere achtennegentig dan de magische oplossing.

Stel je eens voor dat we een bondscoach hebben die niks van voetballen afweet… Ja? Heb je hem? Stel je dan eens voor dat ons armoedebeleid gemaakt wordt door mensen die niks van armoede afweten.

Als armoede je leven bepaalt… ‘Gewoon mens zijn’ is er dan haast niet bij. Het is te gek voor woorden wat je dan uit de kast moet halen om je hoofd boven water te houden. Beleidsmakers hebben geen idee. Daarom schreef Tim ’s Jongens een boek om armoede aan hen uit te leggen.

Gisteren heb ik met verbazing zitten kijken naar Prinsjesdag. We maken het wederom onnodig ingewikkeld. Partijen vallen over elkaar heen om armoede te bestrijden en hebben de mond vol van bestaanszekerheid. Zoals ik al jaren in eerdere artikelen in de media heb geschreven. Zo moeilijk kan het niet zijn. We voegen wederom enkel complexiteit toe door weer geld rond te gaan pompen via toeslagen. Onnodig complex en we weten inmiddels wat er van komt. Een boel ellende en het kost de belastingbetaler nog veel meer omdat het controlesysteem op volle toeren moet gaan draaien… En het geld komt ook niet eens bij de mensen terecht op het moment dat ze dat het hardst nodig hebben.

Als je in armoede leeft, kom je daar maar moeilijk uit. Onderzoek daarnaar werd veel gedaan in achterstandswijken en onder migratiekinderen, maar nu is aangetoond dat die wetmatigheid ook opgaat voor kinderen van het platteland.

De energietoeslag die nu over ons land uitgerold wordt is – wederom – een voorbeeld waarom we hoognodig over moeten stappen naar een basisinkomen, vindt Wim-Heerke Spronk van Geluk Centraal, hoewel hij in plaats van basisinkomen liever Maatschappelijk Inkomen gebruikt.

In Nederland voltrekt zich een stille crisis. Geen crisis die het nieuws haalt, geen crisis die talkshows domineert, en geen crisis waarbij politici zich, op een enkele aarzelende uitzondering na, publiekelijk uitspreken. Het betreft de groeiende groep mensen met Post Acuut Infectieus Syndroom (PAIS): een verzamelnaam voor ziektebeelden die na een infectie ontstaan en het leven van patiënten langdurig, vaak blijvend, ontwrichten. Longcovid, ME/CVS, Q-koortsvermoeidheidssyndroom en chronische Lyme behoren tot hetzelfde spectrum van ontregeling, uitputting en invaliderende klachten.

De afgelopen week werd opnieuw zichtbaar hoe onhoudbaar ons sociale stelsel is. De overheid vordert bij maar liefst 660.000 Nederlanders grote bedragen terug omdat zij te veel toeslagen zouden hebben ontvangen. Wat volgt, is voor velen dezelfde nachtmerrie: stress, schulden en uitzichtloze situaties. Het toont aan hoe diep het systeem vastloopt. Een bureaucratisch bouwwerk waarin we jaarlijks 200 miljard euro rondpompen via toeslagen, subsidies, aftrekposten en controles. Een stelsel dat zo complex is geworden dat zelfs de Belastingdienst het niet meer overziet. En terwijl burgers verdrinken in formulieren en terugvorderingen, groeit de kloof tussen beleid en werkelijkheid.

Wij, de verenigde vooruitdenkers en wetenschappers van Geluk Centraal, geloven dat een fatsoenlijke samenleving niet slechts een ideaal is, maar een fundament waaraan we nu moeten bouwen. In de aanloop naar de verkiezingen roepen wij op tot een herwaardering van waarden die te lang op de achtergrond zijn geraakt: gelijkheid, gezondheid, groen en gedrag. Deze vier pijlers vormen de ruggengraat van onze visie, ze zijn onlosmakelijk verbonden met geluk en welzijn.

Democratie betekent dat burgers samen beslissen over de koers van hun samenleving. Toch eindigt dat democratische principe vaak bij de stembus. In ons werk, in de economie en zelfs in de publieke ruimte overheerst nog vaak ongelijkheid en hiërarchie. De Duitse filosofe Lisa Herzog pleit er daarom in haar boek The Democratic Marketplace voor om democratische waarden veel verder door te trekken: tot in de economie zelf.