Laatste berichten Algemeen

Veel mensen herkennen het gevoel dat de tijd steeds sneller lijkt te gaan naarmate ze ouder worden. Een jaar op volwassen leeftijd lijkt voorbij voordat het goed en wel begonnen is, terwijl een zomer in de kindertijd eindeloos kon duren. Wat vroeger aanvoelde als een lange periode, lijkt later nog slechts een kort moment in een steeds sneller voorbijtrekkend leven. Wanneer een kind vijf jaar oud is, vormt één jaar maar liefst twintig procent van zijn totale levenservaring. Voor iemand van vijftig jaar is datzelfde jaar nog slechts twee procent van alles wat hij heeft meegemaakt. Elk nieuw jaar wordt daardoor relatief kleiner in verhouding tot de tijd die al achter ons ligt.

Niet iedereen met dementie kan thuis blijven wonen, al zou je dat wel het liefste willen. In dit tweede hoofdstuk wordt ingegaan op het wonen in een woonvorm of verpleeghuis. Ondanks de goede zorgen hier, valt het vaak zwaar om hier te aarden, om je er thuis te voelen. Afhankelijkheid, schaamte en ongemak spelen je parten. De manier waarop mensen met je omgaan maakt of breekt je dag. Het valt niet mee om jezelf te zijn en hoe moet dat ook alweer. Het is duidelijk dat je een thuis nodig hebt waar openheid is en begrip. Je moet er jouw leven kunnen leiden, met en zonder hulp van mensen die jou omarmen en jij hen.

Er bestaat een vorm van eenzaamheid die nauwelijks zichtbaar is. Niet de eenzaamheid van mensen die niemand kennen, maar van mensen die jarenlang nodig zijn geweest. Mensen op wie geleund werd. Mensen die verantwoordelijkheid droegen toen anderen het niet konden. Mensen die doorgingen terwijl ze eigenlijk hadden moeten stilstaan, rouwen of zelf opgevangen hadden moeten worden. Deze eenzaamheid zit vaak verborgen achter kracht.

Gedrag veranderen klinkt aantrekkelijk in beleidsstukken, visiedocumenten en campagnes. In de praktijk begint verandering echter bijna altijd met ongemak. Mensen reageren zelden direct enthousiast op iets nieuws. Eerst komt de twijfel. Dan het gemopper. Soms openlijke weerstand. Vaak ook de stille variant: afwachten, negeren of denken dat het vanzelf weer overwaait.

Na een periode van stilte laten de verenigde vooruitdenkers en wetenschappers van Geluk Centraal weer van zich horen. Die stilte was bewust en noodzakelijk. Niet omdat er niets te zeggen was, maar juist omdat er te veel speelde om direct op te reageren. Wij hebben gekeken, geluisterd en gewogen. Naar de richting waarin de wereld zich beweegt en naar de eerste contouren van het nieuwe kabinet onder leiding van Rob Jetten. Want wie richting wil geven, moet eerst begrijpen wat er werkelijk gaande is.

Het wemelt van goede ideeën en initiatieven in de langdurige zorg. Hoe het beter en efficiënter kan. Prachtige kleinschalige woonconcepten, innovatieve loketten waar men terecht kan voor hulp, levensloopzorg enz. Ideeën en initiatieven met de potentie om het leven van veel mensen wezenlijk te verbeteren. De kennis en betrokkenheid van ontwikkelaars is groot, hun kansen helaas niet. Er is een groot probleem: aan het eind van de pijpleiding, waar alle goede intenties samenkomen, zit een verstopping. En, tot overmaat van ramp, wordt er niet gewerkt aan een structurele oplossing van de verstopping. Af en toe vinden er kleine reparaties plaats maar de leiding heeft zijn beste tijd gehad en vraagt om vervanging. De zorg loopt vast.

“Geweldig toch!” was de reactie van de man, die de militaire colonne van pantservoertuigen stond te spotten in zijn stad. Zijn ogen straalden en hij vervolgde: “Oefening baart kunst.” Op het journaal werd verslag gedaan van een landelijke legeroefening. De soldaten verplaatsten zich met hun reuzevoertuigen van verzamelgebied naar inzetgebied, waar het schieten wordt getraind. Alles ter voorbereiding op de toekomst en het garanderen van onze veiligheid.

“We hebben recht op een gezond leven”, zoals collega vooruitdenker Wim-Heerke Spronk onlangs schreef op LinkedIn. Ik heb Ernährung, Meine Quintessenz gelezen, van prof. dr. Andreas Michalsen. Dat gaat over de essentie van gezonde voeding. Hippocrates zei al:  “Laat uw voedsel uw medicijn zijn en uw medicijn uw voedsel”. Gezond leven begint bij gezond eten. En gezond eten begint met kennis.

Wij, de verenigde vooruitdenkers en wetenschappers van Geluk Centraal, geloven dat een fatsoenlijke samenleving niet slechts een ideaal is, maar een fundament waaraan we nu moeten bouwen. In de aanloop naar de verkiezingen roepen wij op tot een herwaardering van waarden die te lang op de achtergrond zijn geraakt: gelijkheid, gezondheid, groen en gedrag. Deze vier pijlers vormen de ruggengraat van onze visie, ze zijn onlosmakelijk verbonden met geluk en welzijn.

Met grote ergernis, zorg en diepe afschuw heb ik gekeken naar wat zich vorige week in Den Haag heeft afgespeeld. Het rechtsextremistische geweld, de provocerende uitlatingen en het intimiderende gedrag van relschoppers zijn volstrekt onacceptabel. Demonstreren is een grondrecht en één van de belangrijkste fundamenten van onze democratie. Het geeft burgers de mogelijkheid om hun stem te laten horen, misstanden aan te kaarten en de politiek te dwingen om te luisteren. Maar datzelfde grondrecht kan nooit een vrijbrief zijn voor agressie tegen politie, hulpverleners, politici of voor vernieling van eigendommen. Wanneer protest omslaat in geweld, wordt niet alleen de rechtsstaat ondermijnd, maar ook het vertrouwen in het vreedzame gesprek dat een samenleving bijeenhoudt.

Democratie betekent dat burgers samen beslissen over de koers van hun samenleving. Toch eindigt dat democratische principe vaak bij de stembus. In ons werk, in de economie en zelfs in de publieke ruimte overheerst nog vaak ongelijkheid en hiërarchie. De Duitse filosofe Lisa Herzog pleit er daarom in haar boek The Democratic Marketplace voor om democratische waarden veel verder door te trekken: tot in de economie zelf.

In het hart van de missie van de verenigde vooruitdenkers staat één kracht centraal: geluk. Niet als oppervlakkige emotie of vluchtige staat van zijn, maar als een diepe, duurzame afstemming op de natuurlijke orde van het leven. In de echo van de woorden van Albert Einstein vinden we een krachtige bevestiging van deze koers. Zijn briljante geest doorgrondde het universum niet met alleen rationele denkkracht, maar met intuïtie, verwondering en een diep besef van verbondenheid, precies de elementen waar wij als vooruitdenkers en wetenschappers onze toekomst op bouwen.