Laatste berichten Mantelzorg

Het gedachtengoed van Geluk Centraal is een uitnodiging om anders te kijken en anders te handelen. Om systemen te beoordelen op hun bijdrage aan het menselijk welzijn. En precies daar zit mijn motivatie voor mijn deelname aan deze club. Ik richt me daarbij op zorg in de samenleving, zorg voor mensen met intensieve zorgvragen. Hoe we met hen samenleven, of zij zich gezien, beschermd en verbonden voelen. Hoe vrij voelt men zich? Ik stel dit ter discussie in mijn essay: ‘Schitterend grijs verlangen’ dat ik schreef over zorg voor mensen met dementie.

In een tijd waarin vrijheid onder druk staat, groeit het belang van menselijke verbondenheid. Misschien ligt daarin wel de essentie van Bevrijdingsdag anno nu. Het besef dat vrijheid pas duurzaam bestaat wanneer mensen zich gezien, beschermd en verbonden voelen. Vooruitdenker en mede-initiatiefnemer Wim Heerke Spronk schreef hier vandaag een artikel over. Op de valreep neem ik de vrijheid om ook iets te schrijven, voor Geluk Centraal.

In Nederland voltrekt zich een stille crisis. Geen crisis die het nieuws haalt, geen crisis die talkshows domineert, en geen crisis waarbij politici zich, op een enkele aarzelende uitzondering na, publiekelijk uitspreken. Het betreft de groeiende groep mensen met Post Acuut Infectieus Syndroom (PAIS): een verzamelnaam voor ziektebeelden die na een infectie ontstaan en het leven van patiënten langdurig, vaak blijvend, ontwrichten. Longcovid, ME/CVS, Q-koortsvermoeidheidssyndroom en chronische Lyme behoren tot hetzelfde spectrum van ontregeling, uitputting en invaliderende klachten.

“Het is maar waar je het geld aan uitgeeft”, aldus een gast tijdens de Hemelvaart talkshow ‘Goedenavond Nederland’ van WNL. Zijn energie en betrokkenheid bij het thema maken ook de andere gasten alert. Er ontstaat een pittige discussie over de nut en noodzaak van mantelzorg. De gemoederen lopen op. Het duurt niet lang, maar het gesprek is echt en raakt de aanwezigen. Het gaat over de verschraling van de zorg in ons land.

Zondagavond, tv avond. Het zoveelste debat over ‘de zorg’ tettert op tv. Ik word moedeloos van het herhalingsgehalte en vooral van het gebrek aan kennis bij de politici. De marktwerking en de eigen verzekeringsbijdrage staan met stip op 1. Ik pak maar een boek en lees verder in ‘Verpleeg Thuis’, van Teun Toebes. Met zijn boek vraagt hij aandacht voor de manier waarop we in Nederland het wonen in een verpleeghuis hebben geregeld en ook dat het anders moet. Denkend aan mijn eigen (professionele) rol in zo’n verpleeghuis, dwalen mijn gedachten af.

“Ik werk al, ik krijg er alleen niet voor betaald.” Een mooi antwoord op de vraag aan een vrouw waarom ze het huishouden doet, voor de kinderen zorgt en slechts parttime meewerkt aan het gezamenlijke inkomen van het huishouden.

De zorg in ons land is versnipperd, het zorgstelsel in hokjes verdeeld. Ton wordt er gek van. Maanden na het overlijden van zijn vrouw Hester voelt hij zich een onbelangrijke speelbal tussen de zorgwetten, het zorgkantoor, de verzekeraar en de zorgorganisatie. Waar hij eigenlijk een kaart zou moeten ontvangen met ‘Hoe gaat het nu met je?’, krijgt hij wéér een rekening van de zorgverzekeraar en moet hij een forse eigen bijdrage betalen.

Pieter Zuidema snapt niet goed waarom we vol vertrouwen stemmen op partijen met een beleid dat juist gebaseerd is op wantrouwen. Om dat te veranderen stelt hij voor vooral onze momenten van geluk massaal te delen. Zodat je er een pandemie van krijgt.

Jacqueline van Cadsand is case manager in de zorg. Ze zet op een rijtje welke instanties je als cliënt of patiënt, soms ieder jaar weer opnieuw, langs moet. Daar komt zij zelfs als deskundige vaak niet eens uit.

In Salland had vroeger bijna iedereen een bijnaam. Meestal kreeg je de naam die bij de boerderij of het huis hoorde waar je woonde. Demente ouderen kennen elkaar vaak nog van die andere naam. Richard en Britt Wigink maakten er een soort ‘memory’ van voor in het verzorgingstehuis in Heeten.

De zus van Suzanne Bindels leeft doordeweeks in een zorginstelling. Door corona zijn de vakanties met haar ouders komen te vervallen, daarom heeft Suzanne ‘de zussenweekenden’ in het leven geroepen. Mantelzorg waar je gelukkig van wordt.

Jacqueline van Cadsand is ouderenverpleegkundige en casemanager. Ze ervaart daarin de luxe echt tijd te hebben voor mensen. “Een gesprek kunnen voeren met een cliënt zonder tijdsdruk, zonder voelbare protocollen, dat is luxe die veel hulpverleners niet ervaren.”