Laatste berichten Onderwijs

Met het recente advies Kijk anders naar toetsing laat de Onderwijsraad een belangrijk en veelzeggend geluid horen. De raad adviseert om toetsen in het basis- en voortgezet onderwijs minder zwaar mee te laten wegen bij toelating, overgang en diplomering. Toetsen zouden in de eerste plaats bedoeld moeten zijn om leren en ontwikkeling te ondersteunen, niet om leerlingen voortdurend te selecteren en af te rekenen op prestaties. Daarmee raakt de Onderwijsraad aan een fundamentele discussie over de toekomst van het onderwijs.

‘Zijn wij definities? Je bent wat je eet.’ Die woorden stonden vanavond, geschilderd door één van de aanwezige jongeren, bijna lichtgevend in de ruimte. Het was een krachtige, poëtische boodschap: wanneer je kinderen alleen voedt met normen, labels en verwachtingen, groeien ze op tot definities in plaats van tot mensen. Wanneer een systeem hen alleen ziet door de lens van wat zij niet kunnen of niet zijn, dan gaat dat systeem bepalen wie zij worden.

We durven het vaak niet zo hardop te zeggen. Maar moeten we het niet eindelijk doen? Is het onderwijssysteem waarin we generaties kinderen dwingen te functioneren niet zó verouderd, zó rigide, zó blind voor wat kinderen werkelijk nodig hebben, dat het op zijn minst voor een deel van de jeugd de grenzen van geestelijke kindermishandeling begint te raken?

Stel je een wereld voor waarin we niet meer denken in hokjes. Geen labels als hoog- of laagopgeleid, statushouder, theoretisch of praktisch. Een wereld waarin elk mens telt om wie hij of zij is, niet om welk diploma er op het CV staat. Waarin we niet langer proberen iedereen te persen in hetzelfde stramien, maar waarin we beginnen bij wat mensen kunnen, willen en bijdragen. Een mooi ideaal? Ja. Maar ook een noodzakelijke koerswijziging – en het onderwijs is de plek om die verandering in gang te zetten.

“Ik doe de deur van mijn zoons kamer open en het begint te rinkelen. Aan de binnenkant van zijn deur hangen allemaal medailles. De laatste is van een verjaardagsfeestje waar ze met de halve klas zijn gaan slootje springen. Dat heet anders, maar het komt er wel op neer. Andere medailles zijn van sporttoernooien en zomerkampen.”

Ik ben vermoedelijk een atypische docent. Zo ga ik ervan uit dat een student de dingen die hij tijdens een toets spiekt, veel beter onthoudt dan wanneer hij het uit zijn hoofd geleerd had. En ik controleer ook niet op plagiaat plegen. Enerzijds omdat de voorzitter van het College van Bestuur de stelling inneemt dat iedereen op de hogeschool zich aan rookregels houdt en dat controle dus niet nodig is. Die lijn trek ik door naar plagiaat: studenten kennen de regels, dus zullen wel geen plagiaat plegen. Anderzijds omdat ik toch wel belazerd word, misschien nog wel meer dan als ik streng controleer.

Aldo van Duivenboden: “Mensen zijn niet hun diploma. Toch focussen we daar in het onderwijs op. Alle aandacht gaat uit naar het ontwikkelen van vooraf vastgestelde leeropbrengsten en het bijspijkeren van gebreken en hiaten in kennis en vaardigheden. We zien onze studenten als een vat dat gevuld moet worden met een vooraf bepaald hoeveelheid kennis en vaardigheden.”

In de populaire muziek zijn er vele stromingen en genres, vanuit zeer veel culturele achtergronden, van Afrikaans tot Europees en van Aziatisch tot Amerikaans. De diversiteit is geen probleem. In tegendeel, het is een impliciet gekoesterd aspect, waarin bovendien veel liefhebbers ook diverse stijlen (van rap tot jazz en van hiphop tot rock en country) in de kast hebben staan. Dit is naar mijn mening een mooi voorbeeld van culturele diversiteit die niet door globalisatie verdreven is.

Geluk Centraal is een voorstander van een Maatschappelijk Inkomen. Dat zorgt ervoor dat je je geen zorgen meer hoeft te maken over of je wel rond kunt komen aan het eind van de maand. Door die zekerheid gaat men – zo tonen diverse onderzoeken aan – zich meer richten op activiteiten die voor henzelf een grote toegevoegde waarde hebben. Ook de maatschappij plukt daar de vruchten van. Als iedereen doet waar hij/zij/hen gelukkig van wordt, wordt de maatschappij immers ook gelukkiger. Maar er is ook een basisbijdrage: Wat geef jij terug aan de maatschappij.

Academici die studenten opleiden voor de toekomst zijn niet serieus te nemen als ze niet tegelijk actie voeren om die toekomst voor hun studenten veilig te stellen. Ze zouden bijvoorbeeld moeten gaan staken om écht klimaatmaatregelen af te dwingen. Dat stelt Leo van Kampenhout. En Kees Klomp onderstreept dat letter voor letter.

De regio Tilburg investeert extra in de ontwikkeling en goede ondersteuning van meer- en hoogbegaafde kinderen en jongeren. Een programmateam gaat samen met het onderwijs en het bedrijfsleven kijken naar extra ontwikkelmogelijkheden voor meer- en hoogbegaafde kinderen en jongeren in de regio.

Populisme heeft twee gezichten, legt David van Reybrouck uit in Pleidooi voor Populisme: “populistische leiders en populistisch denkenden. We rekenen meestal af met dat ene gezicht: de leiders van populistische partijen. Maar we kunnen ons beter richten op de populistisch denkenden!”