Het moet niet over de boer gaan, maar over het klimaat

Geluk Centraal brengt thema's steeds terug naar het fundament om vandaar opnieuw te bouwen. De boerenprotesten zou je ogenschijnlijk onder onze pijler 'gedrag' scharen, maar die acties zijn slechts een gevolg. De pijler 'groen' of 'gezondheid' past veel beter, want als je naar de oorzaak kijkt, gaat het om ons klimaat, over ons voortbestaan hier op aarde!

Interessant? Deel het artikel

vlag op kop boerenprotest

Rijkswaterstaat gaat op de kop hangende vlaggen aan lantaarnpalen, verkeerslichten en andere RWS-eigendommen verwijderen. RWS wil zelf bepalen wat ze met hun eigendom doen en daarbij leiden die vlaggen af. Je kijkt er even naar en dan let je op dat moment dus niet op het verkeer.

De vlag op zijn kop is het symbool van de protesterende boer, in heel Nederland zie je ze hangen en het aantal neemt nog steeds snel toe, vooral op het platteland en in dorpen.

Zowel het vlaggen als het verbieden van de vlaggen, zijn maar kleine radertjes in een heel groot netwerk dat we ‘klimaat’ noemen. We zijn geneigd steeds naar onderdelen te kijken en op dat niveau ergens iets van te vinden, maar zo werkt het niet, als je naar onderdeeltje kijkt, moet je ook steeds naar het effect op het hele systeem kijken. Of die vlaggen er mogen hangen? Of Raalte terecht een noodverordening instelde om bezetting van distributiecentrum Jumbo te voorkomen? Eigenlijk gaat het nergens over. Maar als je door de bomen het bos niet meer ziet, is de kans groot dat je je druk maakt om die onderdelen. Als je belang hebt de aankomende en onvermijdelijke transitie te vertragen, moet je op die onderdelen inzoomen en het geheel uit het oog verliezen. Zo deed de dodelijke rooklobby dat vroeger ook.

ReMarkAble in Deventer doet marketing voor veel bedrijven die geld verdienen aan de boeren (veevoederbedrijven, slachterijen, dat soort dingen) en heeft BBB opgericht. Daarmee is Caroline van der Plas een vooruitgeschoven post geworden om steeds maar weer rookgordijnen op te werpen en in te zoomen op onderdelen en niet naar het geheel te kijken. Van der Plas zegt bijvoorbeeld met Bas Bloem gesproken te hebben, de auteur van De Parkinsonpandemie, en dat die haar uitlegde dat de wetenschap nooit zeker weet, dus dat er wel een directe relatie is aangetoond tussen landbouwgif en Parkinson, maar dat dat daarmee nog niet honderd procent zeker is. Daarmee zaait ze twijfel over wetenschap en dan kun je lekker alles wat je maar wil onderuithalen. Bloem heeft gelijk. Als je je been gebroken hebt en je hebt heel veel pijn, dan kun je wetenschappelijk niet honderd procent zeker zijn dat de pijn van die breuk komt. Maar in het ziekenhuis kunnen ze daar beter toch maar wel vanuit. Die laatste stap neemt Van der Plas niet. Misschien valt het wel mee met die relatie tussen landbouwgif en Parkinson, dus waarom zouden we er mee stoppen?

(tekst gaat verder onder de foto)

Allemaal afleidingsmanoeuvres, die niet waar zijn

Langs de kant van de weg kom je ook veel afleidingsmanoeuvres tegen.
– ‘Zonder boeren geen voedsel’ is zo’n slogan. Zelfs al zou dat kloppen, het is niet eens doel van het beleid. Boeren hoeven niet te stoppen, ze krijgen goede kans het anders te gaan doen.
– Of onder een foto met koeien in de wei de tekst dat door het Haagse wanbeleid koeien in de wei een zeldzaamheid wordt. Maar dat is het nu al! Steeds meer weilanden hebben niet eens meer prikkeldraad, omdat ze niet bedoeld zijn voor koeien, het gaat om gras, dat verpakt wordt in grote rollen plastic, die dan een jaar rond het landschap verpesten.
– Ook dat de boer ons buitengebied onderhoudt is helemaal niet waar. Ze maken er een industrieterrein van.
– Dat Nederland veel strenger is in haar stikstofbeleid dan Duitsland klopt, maar dat is omdat de natuur er hier veel slechter aan toe is en dat komt weer omdat de Duitse boeren in hun veel dunner bevolkte land niet zo over de schreef zijn gegaan.
– Dat we voor de wereld voedsel verbouwen is ook niet waar. Duitsland koopt het meeste van ons, omdat het hier zo goedkoop geproduceerd wordt. Als Duitsland de import van ons zelf zou produceren hadden zij geen stikstofprobleem erbij en was ons stikstofprobleem opgelost. En door onze export van kippenvlees naar Afrika concurreren we daar de lokale kippenboer kapot.
– Dat Nederland veel meer Natura2000-gebieden (de paradepaardjes van de natuur, die koste wat kost behouden moeten blijven) heeft dan andere Europese landen is ook zo’n onjuist opgeworpen discussiepunt. Nederland heeft er 160, dat is de achterhoede van Europa. Duitsland is met 5200 natuurgebieden koploper. België heeft er 310. Ook in percentages zijn we niet het beste jongetje van de klas: met 13,4 procent (waarvan een groot deel in zee ligt) staan we 19de in de Europese Unie.
– Stikstof waait weg en houdt zich niet aan grenzen, gebruiken de boeren ook graag als argument. Dat klopt op zich, maar juist niet voor hun stikstof. Die stikstof van hen is ammoniak (NH3) en dat verwaait juist veel minder dan de stikstof uit industrieën en verkeer (NOx).
– Ook die RIVM wordt als geheel in twijfel getrokken. Wetenschap die zelf ook zegt dat het nooit 100% zeker is, daar valt immers wat halen. Verkeerde rekenmodellen, met hier en daar een meetpaal en op basis daarvan oordelen, hoe kan dat nou, dat is nooit betrouwbaar, en stikstof waait toch weg? Ook al niet waar. RIVM onderzoekt uitstoot bij boeren én via haar meetpalen. Keer op keer blijkt dat de exacte cijfers vanaf de boerderij overeenkomen met die van de meetpalen, zelfs op niveau van getroffen maatregelen als luchtwassers en ander voer, dus kun je van die meetpalen uitgaan voor het hele land.
– Ja maar ja, zei Caroline van der Plas op tv, dat zijn gegevens van een paar jaar oud, “we hebben intussen al weer zo veel stappen voorwaarts gemaakt”, waarop de stikstofdeskundige aan tafel antwoordde dat (1) de meetmethode daarmee nog steeds overeind staat en (2) de boeren dan al mooi een grote stap in de verplichte reductie gemaakt hebben.
– “En waarom dan alleen wij?” vragen de boeren zich ook voortdurend af. Maar dat is helemaal niet zo. Overal moet gereduceerd, je moet ergens beginnen en dan is het toch helemaal niet zo gek bij de grootste vervuiler te beginnen?

(tekst gaat verder onder de foto)

Links krijgt nu zelfs de schuld van het rechtse beleid

Altijd maar over kleine onderdeeltjes van het geheel blijven praten leidt ook de boeren zelf af. Ze zijn boos op linkse partijen, terwijl rechtste partijen ze de shit in hebben geholpen. Sinds Rutte premier is gaat het verkeerd, zijn landbouwminister Bleker heeft daar hoogstpersoonlijk zorg voor gedragen, onder andere door een streep te zetten door verbindingszones tussen de diverse natuurgebieden. Hij knipte daarmee de ecologische hoofdstructuur van ons land kapot.
Onder het economische denken van rechts Nederland lopen we achter in de hervorming van de landbouw, in plaats van meer hand in hand met de natuur is het een industriële sector geworden. De Rabobank heeft daar willens en wetens flink aan mee geprofiteerd door schaalvergroting te promoten en te financieren. Veevoederleveranciers en zuivelgiganten en supermarkten hebben de boer ook opgejaagd: bij meer omzet heb je met lagere marges toch nog een goede boterham. Gek genoeg blijven ze buiten de discussie. Een woordvoerder van Jumbo zei zelfs dat ze geen partij zijn, terwijl zij toch heus afbraakprijzen aan de boer bieden, die geen alternatieven heeft voor zijn verkoop. Biologische boeren hebben dat trouwens wel, die hebben een eigen inkooporganisatie die eerlijke prijzen biedt.
De stikstofmaatregel is er een ten behoeve van het klimaat. Het klimaat, dat is feitelijk het hoofddoel waar alles van in het teken steken: het klimaat hier op aarde.

Eigenlijk gaat het om het klimaat

Kijk, als je begint bij dat grote geheel, dat klimaat, dan is zo’n communicatief dingetje als een kaart met gebieden waar 70% minder stikstof moet komen, peanuts, net als het al dan niet verwijderen van vlaggen. Als je het klimaat wil redden moet je zorgen dat de temperatuur niet stijgt en daarvoor moet je schone lucht hebben zodat de warmte de aarde weer kan verlaten. Want zo simpel is het: sinds de industriële revolutie stoten we stoffen uit die tegen de dampkring gaan zitten. (Als je dat op een tijdlijn ziet is er nooit een stijging tot aan die revolutie, de lijn van uitstoot stijgt dan zo stevig, dat we spreken van een hockeystick-curve.) Door die uitstoot kan de warmte niet weg, daardoor stijgt de temperatuur, smelt het ijs, stijgt de zeespiegel, kunnen we door hitte niet meer leven in de tropen en de eerste delen van de subtropen. Even een blik in de toekomst: er gaan klimaatvluchtelingen komen, hou er maar vast rekening mee.

Eigenlijk is de stikstofreductie een indirecte oplossing om de klimaatverandering stop te zetten. Het kennisportaal klimaatadaptatie daarover: ‘Het klimaat bepaalt voor een belangrijk deel of dieren en planten kunnen overleven. Klimaatverandering heeft dan ook ingrijpende gevolgen voor de natuur. Het warmere klimaat zorgt ervoor dat bepaalde diersoorten af- en andere juist toenemen. Maar ook extremere weersomstandigheden zoals droogte of juist hevige neerslag hebben nu al een zichtbaar effect op de natuur. Deze effecten in de natuur hebben ook weer verschillende gevolgen voor de samenleving. Tegelijkertijd biedt de natuur ook kansen om de negatieve gevolgen van klimaatverandering op de samenleving zoveel mogelijk tegen te gaan.’

Ofwel: met een goede natuur ga je klimaatverandering tegen. Door stikstof te reduceren verbeter je de natuur. En hoe reduceer je stikstof? Door anders te gaan boeren, door circulaire industrie, door groene stroom. Dus die reductie van stikstof werkt dubbelop: het redt de natuur en je krijgt het alleen maar voor elkaar door een werkwijze in de landbouw en in de industrie waarop je de natuur nog veel meer redt. Klimaat is daarom twee keer winnaar. Mag ook wel, want het staat dik achter.

Anders landbouwen, ook beter voor de boer

Die andere manier van landbouwen, drie dingen daarover:
– ten eerste staan er bakken met geld klaar om de overstap te maken. Het is niet zo dat boeren gedwongen worden te stoppen, het is zo dat boeren gedwongen worden het anders te doen. En daar worden ze ruimhartig voor betaald.
– ten tweede hebben we meer in plaats van minder boeren nodig als we het anders gaan doen, want anders boeren is arbeidsintensiever en de opbrengsten zijn lager. Maar omdat de marges hoger zijn, stijgen de inkomsten!
– ten derde houdt dat anders boeren in dat er geen landbouwgif meer gebruikt hoeft te worden. Je zult verbaasd zijn hoeveel er gespoten wordt. Op maïs, op aardappelen (iedere vijf dagen), op bollenteelt (wat helemaal geen voeding is en waar we schoolkinderen vakantiewerk laten doen), maar ook gewoon op groen gras: de boer wil er geen klaver en andere kruiden in hebben om de grasproductie zo hoog mogelijk te laten zijn. In die weilanden kom je geen koe tegen. Terwijl een koe in een kruidenrijk weideveld veel gezonder blijft, minder antibiotica hoeft. (Chemische bestrijdingsmiddelenproducent Bayer is een van de klanten van ReMarkAble.)

Dus om het klimaat te redden, moeten we de natuur redden. Om de natuur te redden moeten we anders industrie bedrijven en anders boeren. Als we anders boeren wordt het eten gezonder, de lucht zuiverder, het buitengebied mooier en verdienen meer boeren een betere boterham.

Wie kan daar nou tegen zijn.

Interessant? Deel het artikel

Blijf op de hoogte

Abonneer je op onze nieuwsbrief zodat we je geregeld op de hoogte kunnen houden.
Wat zouden we het leuk vinden als je ons ook een mail stuurt met waar jij gelukkig van wordt.

Meer over

Blijf op de hoogte

Abonneer je op onze nieuwsbrief zodat we je geregeld op de hoogte kunnen houden. Wat zouden we het leuk vinden als je ons ook een mail stuurt met waar jij gelukkig van wordt.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.