Maar wat als deze heffingen, bedoeld als nationalistisch spierballenvertoon, onbedoeld bijdragen aan een beweging die onze planeet dringend nodig heeft? Wat als dit juist een kans is om serieus werk te maken van degrowth?
Degrowth, doelbewuste economische krimp in rijke landen, is geen modeterm, maar een noodzaak. De Earth Overshoot Day komt elk jaar vroeger. Niet omdat er te veel kinderen worden geboren, maar omdat welvarende samenlevingen te veel consumeren: spullen, vlees, energie, grondstoffen.
“Minder spullen, meer balans”
Trump gooit nu zand in de motor van dat systeem. Als we minder importeren, produceren we elders minder, en transporteren we minder. Dat betekent ook: minder uitstoot, minder ontbossing, minder uitputting van grondstoffen. Precies wat degrowth voor ogen heeft. Niet uit idealisme dit keer, maar uit politieke kortzichtigheid. En dat opent een zeldzaam venster van mogelijkheden.
Van handelsconflict naar ecologische strategie
De vraag is dus niet hoe we Trumps heffingen moeten bevechten, maar hoe we erop reageren. Europa kan het momentum aangrijpen en kiezen voor een radicaal andere koers. Wat zou er gebeuren als we de ‘schade’ van importheffingen ombuigen naar ecologische winst?
– Door CO₂-grensheffingen in te voeren, niet als vergelding, maar als correctie van verborgen milieuschade.
– Door lokale, regeneratieve productieketens te stimuleren in plaats van geglobaliseerde bulkproductie.
– Door subsidies te verleggen van fossiel en groot naar klein en natuur-inclusief.
– Door de economie opnieuw te richten op kwaliteit, veerkracht en welzijn — niet op eeuwige groei.
Het kan. Mits we de schrikreactie durven om te buigen naar visie.
Ecologische autonomie boven economische wedloop
Trump wil zijn eigen industrie beschermen. Laat Europa dan haar eigen bodem beschermen. Geen ‘America First’, maar ‘Ecologie Eerst’. We hoeven geen spiegelbeeld te worden van zijn beleid, maar kunnen het gebruiken als aanleiding om te breken met het groeidenken dat ons keer op keer over ecologische grenzen duwt.
In het Sallandse Raalte bouwen we aan een ander verhaal. Bij ’t Natuurlijk Huus, inspiratiecentrum voor natuurlijk wonen en leven, laten we zien dat het wél kan: bouwen met lokale, biobased materialen, wonen in verbinding met bodem, bos en biodiversiteit. Geen import, geen hightech, maar leven met wat er al is. Dát is de toekomst die we nodig hebben.
“Een geopolitiek duwtje in de goede richting”
Trump bedoelt het niet zo, maar de wereld die hij (onbedoeld) afremt, is precies de wereld die we moeten loslaten. Zijn importheffingen zijn geen duurzame maatregel, maar ze bieden een duwtje richting een duurzame koers — als wij tenminste durven kiezen voor minder.
Laat Europa deze kans niet voorbij laten gaan. Maak van de importheffing een export van moed.
