Tijdens mijn werk ontmoet ik (te vaak) mensen die vooral praten over verdienmodellen en marges, maar niet meer over de kwaliteit van het werk of de betekenis voor de samenleving. Ik merk het in gesprekken met mensen die zeggen: “het moet vooral snel en zonder veel inspanning gaan”, alsof tijd nemen om iets goed te doen geen waarde meer heeft.
Ik hoor het bij jonge ‘professionals’ die dromen van snel rijk worden, maar nauwelijks kunnen uitleggen waar hun passie ligt of wat ze willen bijdragen. Het zijn signalen die ik keer op keer tegenkom, en het beeld wordt steeds duidelijker: “dit leegloopkapitalisme heeft zich genesteld in ons dagelijks leven en staat me steeds meer tegen.” Het idee dat je zonder vakmanschap, zonder liefde voor je werk en zonder lange termijn visie tóch snel rijk kunt worden, is verleidelijk. Maar deze drijfveer is leeg en het is gevaarlijk. Dit is geen ondernemerschap. Dit is opportunisme. Het is een manier van handelen die Nederland op termijn uitholt. Want een samenleving die alleen nog draait om snelle rijkdom en eigenbelang, verliest haar fundament. Vertrouwen brokkelt af. Samenwerking verschraalt. En de trots die ooit lag in vakmanschap, degelijkheid en betekenisvol bouwen, wordt ingeruild voor oppervlakkige successen die vaak net zo snel verdampen als ze zijn behaald.
Wat mij persoonlijk raakt, is dat ik ook de andere kant zie. Ik kom dagelijks gelukkig ook (vak)mensen en ondernemers tegen die wél met hart en ziel werken. Die gedreven zijn door intrinsieke motivatie en die trots zijn op hun bijdrage, hoe groot of klein ook. Mensen die nog weten dat echte waarde tijd kost en dat geluk niet zit in het bedrag op je rekening, maar in het gevoel dat je samen iets goeds hebt neergezet.
“Het contrast tussen die twee werelden, de leegte van de ‘plundermentaliteit’ en de rijkdom van ‘betekenisvol’ ondernemerschap, wordt met de dag groter”
Een gelukkige samenleving ontstaat niet uit cijfers. Geluk zit in eerlijke inzet en arbeid. In de wetenschap dat je bijdraagt aan iets dat groter is dan jijzelf. In vertrouwen dat je met elkaar iets opbouwt waar je trots op kunt zijn. In de zekerheid dat er over tien, twintig of vijftig jaar nog steeds iets staat dat waarde heeft, omdat het met ziel en zaligheid is gemaakt.
Daarom geloof ik in eerlijk en intrinsiek zakendoen. Niet omdat het een mooie slogan is of omdat duurzaamheid tegenwoordig een verplicht nummer is, maar omdat het de enige manier is om onze samenleving toekomst te geven. Ondernemen met hart en ziel, niet alleen voor jezelf, maar voor de mensen om je heen en de generaties die na ons komen. We moeten het lef hebben om deze uitholmentaliteit te doorbreken. Om niet langer te zwijgen als we zien dat snelle rijkdom boven vakmanschap en het maatschappelijk belang gaat. Om te kiezen voor waarde in plaats van winst. Voor lange termijn boven korte termijn. Voor geluk boven leegte. Alleen dan kunnen we een Nederland bouwen waar we trots op zijn, een samenleving die niet alleen welvarend, maar ook volhoudbaar en gelukkig is.
De vraag die ik mijzelf vaak stel, en die ik ook aan anderen stel, is simpel: “willen we een land zijn dat wordt geregeerd door het parasietenkapitalisme, of willen we een land zijn dat gedreven wordt door betekenis, vertrouwen en intrinsieke waarde?” Het antwoord bepaalt of we straks rijk zijn in enkel cijfers, of in geluk.
