Het gedachtengoed van Geluk Centraal is een uitnodiging om anders te kijken en anders te handelen. Om systemen te beoordelen op hun bijdrage aan het menselijk welzijn. En precies daar zit mijn motivatie voor mijn deelname aan deze club. Ik richt me daarbij op zorg in de samenleving, zorg voor mensen met intensieve zorgvragen. Hoe we met hen samenleven, of zij zich gezien, beschermd en verbonden voelen.
Hoe vrij voelt men zich? Ik stel dit ter discussie in mijn essay: ‘Schitterend grijs verlangen’ dat ik schreef over zorg voor mensen met dementie. De komende tijd publiceer ik twee keer per week een deel van dit essay om mijn visie op hun oude dag met perspectief, te delen. Ik hoop dat mijn insteek inspireert en aanzet tot reflectie en dialoog, tot inzichten en verandering. Dat het van meerwaarde is naast andere initiatieven die er zijn. Dat we samen duurzame verbetering teweeg brengen.
“Goedenavond mijn naam is Rolf Sanchez en ik ben ambassadeur van de vrijheid”
Mijn werk in de zorg
In mijn werk als orthopedagoog, hou ik me bezig met kwaliteit van leven voor mensen met intensieve zorgvragen. Veertig jaar geleden begon ik mijn loopbaan als activiteitenbegeleidster in een verpleeghuis voor mensen met dementie. Die tijd staat in mijn geheugen gegrift en ik kan een aantal ‘bewoners’ nog haarscherp voor de geest halen. Een spugend oud dametje, een altijd zingende mevrouw en een onvoorspelbare heer met twee gezichten. De eigenheid van deze mensen verdween vaak in de doelgroep. Goed bedoelde zorg verkleurde hun leven. De impact hiervan gaf richting aan mijn verdere (werk)leven. Na het verpleeghuis, deed ik veel ander mooi werk. In de laatste etappe van mijn loopbaan, koos ik nog een keer voor de ouderenzorg. Het werk ligt me na aan het hart. Er is veel veranderd in die jaren, op sommige punten ook niets. In het essay deel ik mijn gedachtes hierover; over de zorg en de huidige tijdsgeest.
“Vandaag vieren we de vrijheid, hoor ik Roxanne Hazes zeggen”
(samenvatting)
Als je dementie krijgt verlies je veel; jezelf en vaak ook veel mensen om je heen. In het leven met dementie ben je aangewezen op de steun van mensen om je heen. Mensen die jou blijven zien als mens en niet als ziekte. Als je niet langer thuis kunt wonen kom je in een woonvorm of verpleeghuis. Dit is moeilijk om allerlei redenen. Het missen van je thuis en je gewone leven houd je bezig. Wennen gaat niet vanzelf en de toenemende afhankelijkheid laat je veel ervaren wat je niemand toewenst. Je vrijheid is weg en de manier waarop men met je omgaat, maakt of breekt je dag. Jouw nieuwe thuis vraagt om medemensen die jou je leven laten leven, met en zonder hulp.
Leven en zorg
Ons zorgstelsel is toe aan vernieuwing. Kritische geluiden doen ons reflecteren op die zorg. Opvallend in het nieuwe denken, is dat het begrip: ‘zorg’ steeds vaker terzijde wordt geschoven. Dit is niet handig in een tijd waarin we meer dan ooit op zorg en zorgzaamheid zijn aangewezen. In het essay wordt de alternatieve term ‘leefzorg’ geïntroduceerd in de hoop dat we leven en zorg meer met elkaar verbinden in plaats van ze als twee losse onderdelen te zien.
Vier bouwstenen
Ik benoem vier bouwstenen die kunnen bijdragen aan een kwaliteitsvol leven met zorg. Het gaat om: een perspectief gedreven leven, een fijn thuis, lieve mensen om je heen en leefzorg. Leefzorg is zorg voor kwaliteit van leven en dit is de rode draad in het schitterend grijs verlangen. Beeldvorming en gesprekken geven zicht op hoe iemand kwaliteit van leven wil invullen en daarmee ook het perspectief voor de nabije toekomst.
Leefzorg
Leefzorg is dus zorg voor kwaliteit van leven. Het is meer dan medische – en fysieke zorg. Het is dat deel van zorg, dat er vaak bij inschiet vanwege tijdgebrek. Voor ‘de zorgvrager’ is het misschien wel het belangrijkste deel van zorg, want het gaat over je eigenheid en over je leven. Over jouw leven met zorg. Ik beschrijf welke aandachtsgebieden zoal bij leefzorg aan bod komen. Denk aan: kwaliteit van leven, het brein, basisveiligheid, sociale contacten, motivatie en (zingevende) tijdsbesteding. Vervolgens lees je wat we moeten doen om samen goede leefzorg te realiseren. De rol hierbij van de samenleving, de overheid en het zorgwerkveld wordt nader besproken.
Ik eindig het stuk met een hoopvolle toekomst. Hierin geef ik een korte schets van de landelijke ontwikkelingen rondom dementie, die steeds meer voet aan de grond krijgen. Ik vond er inspiratie voor dit stuk, net als in mijn dagelijkse werkpraktijk. Ik eindig met een kort nawoord waarin ik mijn hoop uitspreek dat ik met het essay en toebehoren, van meerwaarde ben in het volbrengen van de maatschappelijke missie: ‘Een oude dag met perspectief’.
Lees je de komende tijd mee?
